Over de naam
De naam nader verklaard
De wetenschappelijke naam van de ijsvogel is
Alcedo atthis, dit betekent letterlijk : Halcyon uit Attica. Het was de naam voor een vogel die broedde op de toppen van de golven, voor deze vogel zouden de goden de wind en zee kalmeren, Attica staat waarschijnlijk voor een mooi landschap.
Over de oorsprong van de nederlandse naam van de ijsvogel bestaan verschillende theoriëen.
Zo wordt wel beweerd dat de ijsvogel zijn naam kreeg omdat hij in de winter vaak gezien werd bij een wak in het ijs, om daar een visje te kunnen vangen als het overige water dichtgevroren was.
Waarschijnlijker is dat de naam is afgeleid van het germaanse
Eisenvogel, ofwel 'ijzeren vogel' wat slaat op het blauw van de rugveren van de ijsvogel.
Later is deze naam verbasterd tot ijsvogel, waarschijnlijk in combinatie met de eerste theorie.
IJs is echter de grootste vijand van deze mooie vogel, als het water dichtgevroren is kan hij geen visjes meer vangen, waardoor zijn vetreserves afnemen. De stuitklier waarmee hij zijn veren waterdicht houdt, gaat dan minder goed werken. Hierdoor zullen uiteindelijk zijn veren teveel water opnemen bij een duik in het ijskoude water. In een strenge elfstedentocht-winter sterven dan ook veel ijsvogels, het aantal kan dan met meer dan de helft teruglopen.
Buitenlandse namen en dialecten
De engelsen hebben hem een mooiere en meer toepasselijke naam gegeven;
Kingfisher, wat letterlijk koningsvisser betekent. De manier waarop hij zijn visjes vangt is ook werkelijk prachtig om te zien, hij doet zijn engelse naam dan ook zeker eer aan.
Binnen Nederland komen we ook nog een aantal dialecten tegen, zo wordt een ijsvogel ook wel
Sluuswachter,
Waterspecht en
Ieshop genoemd.
In Frankrijk wordt hij
Martin Pêcheur genoemd, in het nederlands betekent dat St. Maartens visser, vernoemd naar de heilige St. Maarten.
Nog enkele buitenlandse namen op een rijtje :
| Duitsland : | Eisvogel |
| Italië : | Martin Pescatore |
| Suriname : | Fisman |
| Japan : | Kawasemi |
| Zweden : | Kungsfiskare |
| Noorwegen : | Isfugl |
| Spanje : | Martin Pescador |
| Portugal : | Guarda-rios-comum |
| Roemenië : | Pescarol Albastru |
| Polen : | Zimorodek |
| Turkije : | Yaliçapkini |