IJsvogels.nl

Home | Contact | Sitemap | Foto's

Biotoop

De biotoop van de ijsvogel is een beetje afhankelijk van het seizoen. Het belangrijkste gedeelte van het jaar, het broedseizoen, verblijft hij het liefst in de buurt van langzaam stromend water, vaak in de vorm van een beek of een kleine rivier, met een steile oever om een nest te graven. Tevens is rust en beschutting in de vorm van struiken en bomen belangrijk en niet te vergeten een ruime hoeveelheid kleine vis in het water.

IJsvogelbiotoop


Je treft hem ook aan bij wat grotere vijvers met voldoende beschutting en steile oevers. Ook wordt er voor het graven van een nest wel gebruik gemaakt van de kluit van een omgewaaide boom. Hierin wordt dan meestal een kortere nestpijp gegraven.
Een goed voorbeeld van een mooie biotoop voor de ijsvogel is de Biesbosch, en dan met name in de kleinere rustige kreken, waar de (recreatie)scheepvaart geen toegang heeft. In het broedseizoen van 1999 heeft men hier 9 broedpaartjes waargenomen, waarvan er vier gebruik maakten van de kluit van een omgewaaide boom. In de Biesbosch wordt al jarenlang actief onderzoek gedaan en hulp geboden aan de ijsvogel door Kees Bolkenbaas, de schrijver van het boek IJsvogels in de Biesbosch.

IJsvogelbiotoop


Buiten het broedseizoen zwerft de ijsvogel rond, de ene blijft in de buurt van het nest, andere weer ondernemen hele trektochten, waarbij afstanden van meer dan 1200 km voor kunnen komen, een echte trekvogel is de ijsvogel echter niet. Er zijn bijv. in de Biesbosch geringde ijsvogels teruggemeld vanuit het Amsterdamse Bos, Den Haag, Zuid-Frankrijk en zelfs Tsjechie, een afstand van meer dan 1400 km. Veelal is er een trekgedrag in de richting van de kust vast te stellen, want ook aan zee kun je de ijsvogel tegenkomen.
Als de winter echt streng wordt en er veel open water dichtgevroren is, kun je hem zelfs midden in de stad tegenkomen, waarbij de enige voorwaarde de beschikbaarheid van vis schijnt te zijn.

Dit was vroeger hoogstwaarschijnlijk een goede biotoop, maar ook hier zijn de oevers geëgaliseerd en is het riviertje zoveel mogelijk rechtgetrokken


Op de foto hierboven zien we een voorbeeld van wat vroeger een mooie kronkelende beek is geweest, waar de ijsvogel zich waarschijnlijk goed thuis voelde. Nu is de beek echter veranderd in een grotendeels rechte sloot met schuin oplopende grasoevers. Langs kilometers water is er praktisch geen vismogelijkheid voor de ijsvogels, laat staan een steile wand om een nestgang in te graven.
Gelukkig is er in het najaar van 1995 een start gemaakt met het Project IJsvogel, waarin een aantal organisaties waaronder Natuurmonumenten, Vogelbescherming Nederland en de Unie van Waterschappen gezamenlijk werken aan het herstel van beken en beekdalen.
Op verschillende plaatsen heeft dit al geleid tot het opnieuw laten meanderen van rechtgetrokken beken en het vervangen van sluisjes door vistrappen. Een goed voorbeeld hiervan is de Beerze in Noord-Brabant, waar Natuurmonumenten op het heidegebied Kampina van enkele kilometers gekanaliseerde beek weer een prachtig meanderende Beerze heeft gemaakt. Een stuw van 230 cm. hoog is hier vervangen door een vistrap met 18 treden. Dit geeft allerlei vissoorten weer de kans verder stroomopwaarts de beek op te zwemmen, waarvan ook de ijsvogel profiteert. De oevers zijn op verschillende plaatsen voorzien van steile wanden, die het als biotoop voor de ijsvogel compleet maken.
Hier zal weldra de schitterende ijsvogel weer over het water scheren.

Nieuw aangelegde biotoop


Dat al die inspanningen niet voor niets zijn, blijkt wel uit het feit dat zulke nieuwe nestgelegenheden vrijwel meteen het eerste voorjaar al benut worden.

Nestingang van een ijsvogelnest



Snel naar: