Uitgebreide omschrijving

De meeste mensen die voor het eerst het geluk hebben een ijsvogel te zien, verbazen zich meestal over de mooie, bijna exotische kleuren die hij bezit. Door die kleuren wordt hij ook wel gerekend tot de mooiste broedvogels van ons land. Wanneer je verder gaat kijken naar zijn levenswijze en (balts)gedrag blijkt het ook nog een hele fascinerende vogel te zijn.
De ijsvogel behoort technisch gezien tot de orde van Scharrelaarvogels (Coraciiformes), samen met de bijeneters, scharrelaars, hoppen en neushoornvogels. Onder die orde valt de familie Alcedinidae, waartoe een honderdtal verschillende ijsvogels behoren.
In Nederland komt echter slechts één soort voor : de Europese IJsvogel, Alcedo Atthis.

IJsvogels.nl_ALC1141.jpg

Als we de ijsvogel bekijken zijn er een aantal dingen die direkt opvallen en waardoor het vrij eenvoudig is om hem te herkennen. Ten eerste natuurlijk de opvallende kleuren, de borst is oranje tot roestbruin, de rug is prachtig blauw, met in het midden een lichtblauwe, bijna fluorescerende streep, die hem een aantal schitterende bijnamen heeft gegeven zoals de vliegende edelsteen. Wanneer de vogel in de volle zon vliegt of zit, kan het verenkleed eerder richting groen neigen dan blauw, dit ontstaat door het feit dat het licht op een andere manier van de iriserende veren weerkaatst.

IJsvogelman rust uit na graven aan het nest

Ondanks deze opvallende kleuren is het toch vaak moeilijk een ijsvogel te ontdekken als hij niet in het volle zonlicht zit, hierdoor kan namelijk de blauwe kleur vrijwel wegvallen. Zijn oranje/bruine borst maken hem vanaf de voorkant moeilijk zichtbaar in de herfst, als hij tussen de bruine bladeren op een takje naar een visje loert.

Een volwassen exemplaar is iets kleiner dan een spreeuw en meet van kop tot staart ongeveer 16 tot 17 cm. Wat opvalt is een relatief grote snavel, tussen de 3,5 en 4,5 cm.
Het gewicht van een ijsvogel varieert van 36 tot 42 gram, dit is mede afhankelijk van de conditie van de vogel. Zijn staartje is zeer kort en is bijna niet als staart herkenbaar, toch is een ijsvogel een zeer behendige vlieger, die met een snelheid van wel 50 km/uur tussen de bomen door schiet.
De pootjes van een volwassen ijsvogel zijn vrij klein, oranje/rood van kleur met zwarte nageltjes, drie tenen wijzen naar voren, één teen naar achteren. Hieronder zien we een foto van een vrouwtje, duidelijk is de grootte van de snavel te zien, de oranje pootjes en de oranje/bruine borst.

IJsvogels.nl_ALC1826.jpg

Dat het hierboven om een vrouwtje gaat is te zien aan de snavel, die bij een mannetje geheel zwart is, terwijl het vrouwtje een oranje vlek aan de basis van haar ondersnavel heeft. Als we wat dichterbij komen en het kopje van de ijsvogel bekijken, zien we hoe mooi de veertjes opgebouwd zijn en hem zijn prachtige uiterlijk geven.

IJsvogels.nl_ALC2991

Jonge ijsvogels onderscheiden zich van de ouders door o.a. de kleur van hun pootjes. Bij een volwassen ijsvogel zijn deze fel rood-oranje, bij een jonge ijsvogel zijn deze donkerbruin. Na enkele maanden beginnen de pootjes langzaam oranje te kleuren vanaf de onderzijde, de bovenzijde van de pootjes blijft het langste grijsbruin gekleurd. Ook is het verenkleed wat doffer dan bij een volwassen ijsvogel, dit veranderd na de eerste rui.
Een derde kenmerk is de snavel, welke nog niet volledig gegroeid is, de lengte is ongeveer 2,5 cm, bij een volwassen ijsvogel zo rond de 3,5 tot 4 cm. Ook bevindt zich aan het einde van de snavel nog een wit puntje, dit dient in het donkere nest als hulp voor de ouders bij het voeren.

IJsvogels.nl_ALC6277

Een foto van een ijsvogeljong, welke het nest een week voor de foto had verlaten. Duidelijk zichtbaar zijn de donkere pootjes, de korte snavel (t.o.v. een volwassen exemplaar) en het doffere verenkleed.

IJsvogels.nl_ALC4965Een samenvoeging van 2 afzonderlijke foto’s welke duidelijk het verschil laat zien tussen een jong (rechts) en zijn vader.

62 thoughts on “Uitgebreide omschrijving

  1. Hele mooie site. Mijn eerste ijsvogels heb ik gezien in Zuid Afrika en Kenia. Daar heb je veel meer soorten en maten. Afgelopen jaar heb ik de Malachite Kingfisher gezien welke veel van die van ons weg heeft. Dat gaf me een push om hem in Nederland te zoeken. Bij toeval zag ik afgelopen februari een ijsvogel langs het wandelpad in het Safaripark Beekse Bergen. Oh wat was ik blij met mijn eerste Nederlandse IJsvogel. Ik heb er nu al meerdere gezien en gefotografeerd, zelfs redelijk bij mij in de buurt. In de Maaij – Liskes, bij Valkenhorst (Valkenswaard) en gisteren in België bij Bree. Oh, wat is de ijsvogel toch een mooi vogeltje. Ik hoop dat we geen strenge winters krijgen want dat is niet goed voor de populatie IJsvogels. Succes met de mooie website.

    • Vanmiddag 2uur14, zag ik een ijsvogeltje, al meerdere keren gezien hier in en bij het Zwolse kanaal,dicht bij mijn Appartementencomplex “Parkzicht” aan het Wezenlandse-Park. Het was een mannetje te zien aan de snavel,het had een egale donkere kleur.

    • 2 februari 2017

      Tijdens het wandelen met de hond zag ik iets
      felblauw/oranje flitsen. Op een overhangende tak bij het water zat een prachtige vogel. Een IJsvogel!
      Wat mooi en dat zomaar bij je thuis.
      Park Welgelegen Akkrum Friesland
      Ben naar huis gegaan en verder gespot met de verrekijker.

    • Vanmorgen 10:00 uur heb ik er ook een gezien en tegen 17:00 uur ook op dezelfde plaats in Brielle zuid holland

    • Bedankt voor het compliment! :-)
      Het filmpje bevat slechts zacht achtergrondgeluid.

      Groeten Corné

      • Er zit regelmatig bij onze vijver een ijsvogel , we wonen in het dorp Zuidwolde gem de Wolden.

  2. 3 weken geleden zou ik mijn august ice[ijsblokken] presenteren met de Brabantse dag en zat nog alles door te nemen hoe ik de ijsblokken zou neer zetten.Opeens hoorde ik een knal tegen het raam.Meteen dacht ik dat het een flinke vogel moest zijn die tegen het raam was gevlogen en ging beneden kijken of ik nog iets kon zien.Daar lag hij buiten op het terras een ijsvogel.Ik ging naar buiten en dacht dat hij dood was.Ik bracht hem naar binnen en mijn vrouw hield hem in haar handen.Op eens zagen we toch wat beweging en gingen naar buiten waar we hem op de tuintafel legden.Na 5 minuten stond hij op en ging op de tuinstoel zitten en keek nog wat beduusd,toen vloog hij op een tak waarna hij na een paar minuten weg vloog.Voor ons een geweldige ervaring en dat net voor mijn austus ice presentatie.Gelukkig dat we alles hebben vast gelegd met flink wat foto,s.Zal ze op mijn Facebook site zetten.

  3. Wij wonen in zuid Frankrijk en sinds een paar dagen zit er bij onze vijver een ijsvogeltje
    Wij dachten dat het er een was tot er vanmorgen tot ins verdriet er eentje zich dood vloog tegen ons raam.
    En we er nu opeens weer eentje zien.
    Zijn pootjes zijn donker dus denk ik een jong vogeltje.
    We hebben de gordijnen een stukje dicht getrokken want dit willen we niet meer.

  4. Hi ik woon in Oostenrijk/ Salzburgerland en heb sinds 3 jaar een ijsvogel in mijn tuin, helemaal geweldig. Nu will ik een oever bouwen opdat zij gaan broeden, ik weet dat dat niet zo eenvoudig is daarom zoek ik info over hoe en wat.Misshien kunnen jullie mij verder helpen. Bij ons is de ijsvogek zeer zeldzaam, minder dan 10 broedparen. Op Facebook staan wat Fotos tevinden onder mijn naam Groetjes Yves Abbink

    • Ha Yves,
      was naar je werk aan het zoeken via google en zie daar je interesse voor de ijsvogel.
      Dat hebben we gemeenschappelijk naast onze vriendschap met Eva,waarmee ik een jaar lief & leed heb gedeeld en Maylan als baby naar peuter zag opgroeien…..
      Intentie om jullie samen te ontmoeten met omarming van Simone uit Ouddorp.

  5. ik heb er nog nooit een gezien maar in de lente gaan we naar de kalmthoudse heide heb ik dan wel kans?

    • Hoi Sandy,

      In deze tijd zeker want er worden er regelmatig gefotografeerd daar, of er in de lente ook aanwezig zijn durf ik niet te zeggen, daarvoor ken ik het gebied niet, het hangt er vanaf of er broedmogelijkheid is voor ze in die periode van het jaar. Google eens op Glenn Vermeersch, die heeft in het gebied vogelhutten welke je kunt huren waar regelmatig ijsvogels gefotografeerd worden.

      Groetjes Corné

  6. Hier nog een liefhebber van de ijsvogel, ik spot ze regelmatig in de bossen van Hollandscheveld nabij recreatieplas Schoonhoven en onlangs nog een langs de Leisloot in het Dwingelderveld en tot mijn verbazing vandaag nog een aan de west kant van Hoogeveen langs het Vledderpad! Telkens maakt mijn hart een vreugdesprongetje als ik er een zie zo mooi vind ik ze!

  7. Ik heb vandaag een ijsvogel gespot in de tuin bij de vijver.in de zomer zag ik hem ook al een keer.

    Mevr. Pulmans
    Noord Beveland.

    • Vandaag een ijsvogel gezien in de tuin vlak bij de vijver. Nog nooit eerder gezien. prachtig vogeltje.

      Eric Vos
      Huizen

  8. Vandaag tijdens het hardlopen in Westerpark Amsterdam voor het eerst in mijn leven een ijsvogel gespot. Ze leek met mij mee te vliegen, telkens vloog ze een stukje vooruit totdat ik haar bijna passeerde om dan weer vooruit te vliegen. Wat een prachtige vogel!

  9. Eergisteren,gisteren en vandaag langdurig een ijsvogel gespot in de tuin aan de waterkant. Wat een schitterend beestje.

  10. Afgelopen week heb ik een ijsvogel zien vissen bij ons in de sloot in Heerhugowaard NH!! Wat is dat mooi om te zien. Een week eerder heb ik de vogel weten vast te leggen op foto. ?

  11. Gisterenavond 6 maart 2016 om 18.20 uur zag ik vanuit ons keukenraam tijdens het avondeten een ijvogeltje op een rietstengel zitten. Niet veel later dook hij de sloot in. Ik heb niet gezien of hij iets gevangen had.
    De aanleg van het Maximakanaal en het park zal zeker een positieve invloed hebben.

  12. Vandaag 7-3-2016 om 14.05 voor het eerst weer “de ijsvogel” gespot, aan de slootkant achter ons huis. Hij zit hier al minstens 3 a 4 jaar.

  13. Op 15 maart in Ravenswoud op het fietspad richting het Fochteloerveen voorbij de brug een ijsvogeltje gespot die vliegende weg een visje ving en verderop op een tak ging zitten en ik hem/haar heb gegroet en bedankt voor zijn optreden en met een blij gemoed de fietstocht heb vervolgd

  14. Kan het zijn dat ijsvogels ook wel eens langs de kust zitten? Ik ben er vrij zeker van dat ik er een gezien heb hier aan de kust van Turkije, 80 km ten oosten van Antalya? Gister zeker een aan de monding van een rivier, maar aan de kust op een rotsige kust??

    • Hoi Jenny,

      Dit is zeker mogelijk, ze komen daar ook voor en ook aan de kust. Hier in nederland ontvang ik ook wel eens meldingen van ijsvogels aan de kust, bijv. in haventjes.

      Groeten Corné

  15. op 12 sept 2015 heb ik de as van mijn overl hondje uitgestrooid in het parkje achter mijn woning. dezelfde middag vloog een ijvogeltje zich dood tegen mijn ruit….vandaag heb ik hem mogen ophalen van de preperateur in Harlingen…
    er zitten hier meerdere ijsvogels al enkele jaren,toen ik hier in 4- 15 kwam wonen zag ik ze voor het eerst in mn leven [ ben bijna 69 ] nu geniet ik elke dag vanuit mijn keukenraam als er 1 zit te vissen in de sloot waar ik ooit het schaatsen leerde…wonderlijk….gr ût Fryslân.J E .

  16. op 12 sept 2015 heb ik de as van mijn overl hondje uitgestrooid in het parkje achter mijn woning. dezelfde middag vloog een ijvogeltje zich dood tegen mijn ruit….vandaag heb ik hem mogen ophalen van de preparateur in Harlingen…
    er zitten hier meerdere ijsvogels al enkele jaren,toen ik hier in 4- 15 kwam wonen zag ik ze voor het eerst in mn leven [ ben bijna 69 ] nu geniet ik elke dag vanuit mijn keukenraam als er een zit te vissen in de sloot waar ik ooit het schaatsen leerde…wonderlijk….gr ût Fryslân.J E .

  17. Wat leuk om te lezen dat er met zachte winters meer kans is om ijsvogels tegen te komen. Gisteren heb ik voor het eerst een ijsvogel mogen zien in West-Friesland; Streekbos. Wat een prachtige exotische verschijning!

  18. ik heb een vijver van 30meter en ik geniet van het feit dat ik ieder jaar bezoek krijg van de ijsvogel(s) ik zou graag weten hoe ik een nest zou kunnen maken.

    groetjes theo

  19. bedankt voor je reactie,corne.1e pinksterdag zat de ijsvogel 2 meter van me af een vsje dood te slaan!!!ik zat in mijn tuinhuis hij of zij had me niet gezien denk ik .hier kan ik dagen van genieten.ik wil je foto’s sturen van mijn vijver,30m hoe doe ik dat.

  20. Gisteren, tijdens mijn zoektocht naar boomkikkers, ontdekte ik in een wortelkluit van een omgevallen boom het nest van een ijsvogel met daarin nog jonge ijsjes.De nestingang zat op ca.100 cm. hoogte, gerekend vanaf de grond. Ik kon ze niet zien, maar wel horen.Heb een aantal fotos en een flimpje gemaakt waarop het geluid van de jonge ijsjes duidelijk is te horen. Prachtige ervaring tussen de stortregens door.

  21. Gisteren, 18-09-2016, ijsvogel gezien nabij een van de eilanden Loosdrechtse Plassen.

  22. Zonet 13.30uur zag ik een prachtig exemplaar aan de kant van mijn vijver hier in Hoeilaart België . Mijn hart sprong op.. Het zat er gebiologeerd te kijken in het water.. Zijn blauwe rug lichtte helemaal op in de zon.. Hij liet zich niet fotograferen en fladderde naar de linde waar hij volledig in het najaarspalet paste met zijn roestoranje buik.. Dankzij jouw website weet ik nu dat het een ijsvogel is.. Anders zou ik nog geloofd hebben dat hij uit een exotische kooi was ontsnapt.. Zijn ze aangetrokken door de vissen?

    • Dat is waarschijnlijk wel het geval, in de herfst en winter is het enige wat ze zoeken een plekje om te kunnen vissen, daarbij komen ze ook tuinen e.d. terecht :-)

  23. Sinds 2 weken zit er een ijsvogeltje bij de sloot achter onze tuin. Geweldig! Je blijft er naar kijken. We wonen in de wijk Stadsweiden in Harderwijk en hij voelt zich hier blijkbaar helemaal thuis. Hopelijk blijft hij en wordt het geen koude winter.

  24. Hallo vogelspotters.tijdens een inspectie aan de zeekant van het grote gemaal in ymuiden vloog een fel blauwe vogel over het water op de betonnen funderring van het gemaal.ik hoorde van mijn collegas dat het een ijsvogel is.ik heb gegoogle en dat klopte.veel drukte vissers boten tatta steel aaan de overkant.geen afgelegen stil natuurplekje.hij vloog twee keer naar 1 speciaal plekje 30 meter op de wal net boven waterniveau.mischien vind iemand dit interressant.dit wilde ik even met jullie delen.grt thijs

  25. Vandaag voor het eerst een ijsvogel gezien in onze kleine tuin. Hij zat op het tuinhuisje te kijken naar ons visputje. Hopelijk zien we hem nog terug!!

  26. Waarom laat een ijsvogel zich minder snel zien als het bewolkt is? Ik tref namelijk vrijwel nooit een ijsvogel op zn vis plekken aan als het bewolkt is maar wel met mooi zonnig weer hoe kan dat ik zie ze met worolking ook niet vliegen …

    • Hoi Joel,

      Interessante vraag! Nu is het wel zo dat ze veel meer opvallen in zonlicht, wanneer er geen direct licht op de vogel valt zijn ze soms moeilijk te zien als ze stil zitten. Het kan ook zijn dat ze andere visstekken gebruiken op die lokatie, afhankelijk van het licht. De beste tip om ze vaker te zien is het geluid te leren herkennen, omdat ze vaak roepen in de vlucht.

      Groeten Corné

  27. Ik zie nu al een week lang de ijsvogel niet. Ook verschuift de tijd dat ik m zag enorm naar steeds latere tijden.en Houd dat beest een winterslaap ???

    • Hoi Joel,

      Nee, ze houden zeker geen winterslaap, ze hebben dagelijks volop vis nodig om te overleven, waarschijnlijk heeft hij of zij een ander plekje gevonden wat het makkelijker is om vis te vangen, dat verschuift wat in de winter.

  28. 3 vogels bij de nieuwe visvijver , 1 bij de oude visvijver , 1 bij de rode beek in schinveld

  29. Gisteren mijn eerste ijsvogeltje in Nederland gezien bij Delft in het Delftse Hout. Wat een prachtig vogeltje!

  30. hallo,ik ben cato en ik ben 9 jaar. ik doe een spreekbeurt over de ijsvogel. op deze website kan ik kan ik heel veel vinden. maar kan iemand mij vertellen wanneer de ijsvogel rust, luiert en slaapt? dankjewel alvast!

  31. Tijdens het wandelen met de hond op de Huissensedijk in Arnhem, zag ik dit weekend aan de overkant van de vijver iets
    felblauw/oranje vliegen. Een paar keer streek hij neer op een overhangende tak bij het water, zodat ik hem goed kon zien. Het was een prachtige ijsvogel, wauw! Wat mooi en dat zo dichtbij huis….

  32. In de omgeving van Roden, gemeente Noordenveld in de kop van Drenthe al meerdere IJsvogels mogen spotten. In natuur gebied De Onlanden op verschillende plekken IJsvogels gezien. En langs De Vaart ook al een paar keer een gezien, daar ook een vrouwtje op foto weten te krijgen. Op dit moment volg ik een nestje waar van ik hoop dat ik het uitvliegen kan vast leggen.

    m.v.g. Theo Kompier

  33. Gisteren dacht ik nog,ijsvogeltje laat je weer eens zien!Het is twee weken geleden dat je hier was….en vandaag was het zover,op de vogelvoederplaats langs de sloot in het dorpje Asch in de Betuwe was hij er weer!!!Wat een cadeautje m’n smeekbede is gehoord.PRACHTIG!!!!!!

  34. Wij zijn nu voor de derde keer in een vakantiehuisje in Kortgene, bij het Veerse meer. Elke keer zagen wij ijsvogels vissen in de vijver die langs ons huisje ligt. Wij waren er eind december, in mei en eind september. Fantastisch om te zien.

  35. Super bij ons in de tuin die aan het oosterscheldewater ligt (het goese meer) al een paar keer een ijsvogel gezien regelmatig zijn ze met zn tweeen zoooo mooi

    • ik ben ook helemaal fan van de ijsvogel ik hunker ernaar vom hem een keer te fotograferen ik heb een goeie camera en wij hebben een grote vijver voor ons huis maar helaas is het toch noch niet gelukt wel heb ik hem al meer dan 30 keer gezien

  36. Hallo, gistermiddag met de homdjes uitlaten vlogen er twee glinsterend blauwe kleine vogels langs over het water, prachtig…. thuis opgezocht, geluid geluisterd en ja hoor! Ijsvogeltjes :)
    En dat toch maar even in Rotterdam-zevenkamp!
    Ps leuke website👍🏻

Laat een reactie achter bij janny E Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>